نوشتههاي پيشين
وارد شويد
صادق از من خواست تا بحثي رو كه با هم داشتيم به صورت يه نوشته در بيارم. من همون نوشته رو بازنويسي كردم. به نظرم يه مقدمه ميخواست كه چون يه مقداري شخصي بود و از برنامهها دور ميشد، به پيشنهاد صادق از متن اصلي حذفش كردم. بگذريم. نوشتم اما به دليلي كه من خيلي متوجهاش نشدم منتشر نشد و تصمیم گرفتم که اینجا منتشرش کنم. به هر حال من به عنوان يه وبگرد كه به طراحي تارنما علاقهي زيادي دارم، ميخوام تو اين نوشته ديدگاه خودم رو دربارهي وبنويس (بلاگر) و وبنوشت (وبلاگ) فني توي دنياي وب فارسي بگم. براي اين كار يه سري ويژگي رو طرح ميكنم كه به نظرم هر كسي كه اينها رو داشته باشه يه وبنويس فني (و نه الزامن حرفهاي) هست:
1- داشتن چشمانداز و بيانيهي ماموريت:
یه چشمانداز نیاز هست و بيانيهي ماموريت. هر كسي كه ميخواد بنويسه بايد بدونه دنبال چي هست و چه كارهايي رو ميخواد انجام بده تا به اون برسه (براي درك معناي چشمانداز و بيانيهي ماموريت نگاهي بياندازيد به اينجا يا اينجا).
2- انتخاب قالب مناسب:
قالب و كنار اون حضور در اجتماع دنياي مجازي كه بهش خوايم رسيد نكتهي مهمي هست. وبنويسهايي هستند كه از قالب به درستي استفاده نميكنند. هر قالبي براي كاري طراحي شده و ويژگيهايي داره كه مختص اون قالب هست. مهمترين بخشش نگارگري (Typography) هست كه ما از اونها يا استفاده نميكنيم و يا به خوبي به كار نميبنديمشون. دقت كنيد كه اگر قرار باشه از اونها استفاده نكنيم نيازي نيست كه اونها وجود داشته باشن. پس نيازي به كدنويسي براي اونها نيست و در نتيجه حجم قالب كم ميشه و سرعت بالا اومدن تارنما يا وبنوشت زياد ميشه اما اگه قرار باشه كه ما از اون استفاده نكنيم و جايگزيني براي اون در نظر بگيريم اين كار نه تنها سرعت رو پايين نميياره كه پيشآمدهاي بدي رو در پي داره. بحثش طولاني هست اما نابايد فراموش كرد كه يه قالب امكاناتي هم داره كه طراح اون، بر اساس ظاهر قالب اون رو طراحي كرده.
3- انتخاب دسته و زيردستهی مناسب:
دستهبندی موضوعها هم ایجاد نظم میکنه و هم ذهن خواننده رو آماده میکنه که با چه نوشتهای مواجه خواهند شد. افزون بر اين به وبنويس خطدهي ميكنه و از حاشيهروي يا دور شدن از چشماندازش جلوگيري ميكنه. خيلي از وبنويسها هيچ دستهبندياي براي وبنوشتههاي خودشون ندارن و وبگرد رو سرگردان ميكنن. شايد پيش اومده باشه كه توي وبنوشت كسي دنبال چيزي بگرديد و اونقدر تو در تو و/يا نامنظم باشه كه عطايش رو به لقايش ببخشيد. پس بايد يه دستهبندي درست و حسابي داشت. شايد دستههايي مانند «غيره»، «پراكنده» و ... از زياد شدن بيرويهي دستهها جلوگيري كنه.
من از نكتههاي حاشيهاي اما خيلي مهمي مثل انتخاب موضوع مناسب، شيوهي نگارش و به كار بردن شيوههاي منطقي توي نوشتههاي گزارشي و تحليلي ميگذرم و بيشتر به نكتههاي فني ميپردازم.
4- برچسبزنی (Meta Keyword)، توضیح جست و جویی (Meta Description) و عنوان (Title) مناسب:
خيلي از وبنويسها تنها و تنها به نوشتن ميپردازن و از موضوع مهم وب امروز فاصله دارن. پس از پايان يه متن، وقتي انتخاب دسته انجام شد بايد بريم سر «كمك به ديگران» براي اين كه بتونن متني كه نوشتهايم رو پيدا كنن. به اين بخش ميگن خود-اطلاعي (Meta Data). قراره تو اين بخش با انتخاب عنوان مناسب، برچسب خوب و توضيحك گويا به متني كه نوشته شده ارزش فني (با رويكرد جستوجويي) بديم. از اين بخش گذشتن يعني مرگ وبنويس. وبنويسيهايي كه اين بخش رو كم اهميت يا بي اهميت تصور ميكنند بازديدكنندهاي جز كساني كه مستقيم يا ارجاعي به وبنوشتهاش بيايند نداره و اين يعني مرگ وبنويس غيرمشهور. فلان بازيگر يا خواننده يا ... هر چقدر هم كه بد بنويسه بازديدكننده داره اما مني كه ميخوام تو دنياي وب حرفهاي باشم و هيچكس هم من رو نميشناسه چي؟ من با تجربهاي كه دارم بهتون قول ميدم اگه اين رو به كار ببنديد و كمي صبر داشته باشيد خيلي زود گوي سبقت رو ربوده و ...
يه نكتهي مهمتر از اون هست و اونم اينه كه اين رو چه جوري به كار ببنديم. به تجربهي من و به شهادت مطالعههايي كه داشتهام نادرست استفاده كردن از اين ويژگي نه تنها مفيد نيست كه بيش از اندازه ضرر داره و تا مدتهاي زيادي بايد تاوان اشتباه ناآگاهانهاي رو بديد كه جبرانش خيلي سخته.
چند تا نمونه مييارم تا خوب اين موضوع رو متوجه بشيد:
الف) يه مجموعه عكس دربارهي ايل قشقايي توي وبنوشتي گذاشته شده. يه نگاهي بيندازيم:
برچسبها: "عكس عشاير، عكس عروسي قشقايي، عكس كودكان عشاير، photo of QashqaieT, photo of Iranian Gipsy"
توضيح: "عكسهايي از عشاير فارس"
عنوان: "عشاير فارس"
ايراد 1: عنوان اين نوشته گوياي محتوا هست؟ بهتر نبود از «xيه اسمx - عكسهايي از عشاير استان فارس» استفاده ميكرد؟ شما به اين توضيح متوجه ميشيد كه محتواي اين نوشته چيه؟ برچسبها بد نيست اما جا داره بهتر نوشته بشن.
ايراد 2: عنوانش ميتونسته تا 70 حرف باشه اما... توي توضيح جا داره تا 140 حرف بنويسه اما... ميتونسته تا 16 تا برچسب بزنه اما...
ب) يه وبنوشت ديگه متني داره دربارهي اين كه وبنويس آن قصد داره مطالب آموزشي خودش رو كه تو چند تا حوزهي اجتماعي هست به صورت مجازي ارائه بده. نگاه كنيم:
برچسبها: "آخرين اخبار, اخبار سايت , آموزش اينترنتي ،آموزش اينترتي"
توضيح: "آموزش اينترنتي "
عنوان: "آموزش اينترنتي"
فكر كنم نيازي به توضيح نباشه. اين جوري تو دنياي وب تنها ميمونيد اگه يه مدت ننويسيد يا خوانندههايي كه مستقيم به شما سر ميزنند از موضوع شما خوششان نياد.
5- اجتماعی بودن:
شايد هر كدوم از ما توي دنياي مجازي يه جاهايي عضو باشيم. اين كه كجا عضو باشيم به اين اندازه اهميت نداره كه توضيح مناسبي دربارهي خودمون نوشته باشيم (توي بخش معرفي يا همون Profile) و فعال باشيم.
ما خيلي جاها عضويم براي وقتگذروني. اين خوب نيست اگه ميخوايم حرفهاي باشيم. حرفهاي بودن يعني اين كه شما توي مجموعهها يا گروههاي اجتماعي هضم نشيد بلكه فعاليت مفيد و با انگيزه و هدفي داشته باشيد. براي مثال ما نبايد توي فيسبوك عضو بشيم كه آزمون بديم. آزمون دادن به عنوان يه بخشي از فعاليتهاي ما تو اين چنين تارنمايي بد نيست اما نبايد تنها كار ما باشه. ما قرار نيست عكس بذاريم و روي عكس بقيه نظر بديم يا ... تك بعدي نبايد به اجتماعهاي مجازي نگاه كرد. ما ميتونيم از فضاي اين اجتماعها براي رسيدن/تقويت ميزان حرفهاي بودن بهره بگيريم. يه راه خيلي خوب ارتباط بين اين اجتماع مجازي و وبنوشتمون هست. دقت كنيد كه بايد از دوستان توي اجتماعها كه كمككنندگان بالقوه به ما براي حرفهاي كردن ما هستند استفاده كرد نه اين كه دوستي فيسبوكي ما به محيط فيسبوك ختم بشه. (فيسبوك يه مثاله. جاش رو با هر اجتماع مجازياي ميتونيد عوض كنيد)
6- استفادهی مناسب از وب و امکاناتش:
كسي نيست كه وبگرد حرفهاي باشه اما گوگل ريدر، فرند فيد، فيسبوك، توييتر، دليشز، ديگ، بالاترين يا ... رو نشناسه. راه استفاده از اين امكانات زياد هست و راه به كار بردن از اون در راستاي هدفي كه توي وبنويسي دنبالش هستيم هم گوناگونه. از اين بخش غافل نشيد كه خيلي مهمه. شايد به اندازهي تمام ويژگيهايي كه تا حالا نوشته شده. كوتاه نوشتن من از اين رو هست كه هر امكاني يه كاربرد و ويژگي خاص داره و نوشتن از اون توي اين نوشته جاي نميگيره. نوشتهي جدايي ميخواد اما يه امكان خيلي مهم رو بايد كوتاه بگم:
1-6- استفاده از آمار و تحلیل اون:
امیدوارم هر کسی به طریقی آمار بازدیدهاش رو پایش کنه و تحلیلشون کنه. حالا از «پرشین استت» استفاده کنی یا «گوگل آنالاتیک» یا … مهم نیست. مهم اینه که این کار انجام بشه. با اين كار ميشه صليقهي خوانندهها رو متوجه شد. نحوهي ورود و خروجشون از تارنما رو پايش كرد. ميزان وقتگذراني توي صفحههاي مختلف رو ديد و ...
7- تبادلهای وبی:
چرا وبنوشتها زودتر از تارنماها پيشرفت ميكنند؟ يه تفاوت مهمشون تو اينه كه وبنويسها زود دوستاني براي خودشون پيدا ميكنن و به هم لينك ميدن و اين باعث ميشه كه معروفتر باشن و اين يه عاملي هست براي حرفهاي بودن. توي دنياي واقعي يعني شما پيش هر كسي ميريد، اون يه نفر خاص (x) رو به شما پيشنهاد ميده. حالا فرض كنيد كه 100 نفر، همون نفر خاص (x) رو پيشنهاد بدن. شما ترجيح نميديد كه به پيشنهاد اين 100 نفر توجه كنيد؟ اين رو ميگيم معرفي وبنوشته (Blogroll). يه نكتهي هست و اون اينه كه شايد خيلي ارزش نداشته باشه كه يه نقاش، يه مكانيك رو تاييد كنه اما خيلي با ارزشه كه يه مكانيك، يه مكانيك ديگه رو تاييد كنه. پس لينك دادن يا گرفتني با ارزشه كه به/از يه وبنوشت هم موضوع باشه.
8- به روز بودن:
اين حرفهايي كه اينجا زده شده اگه تا حالا از رده خارج نشده باشند، به زودي خارج ميشند و جايگزينهايي براي اونها ميياد. پس به روز باشيم و كنار مطلبهايي كه تو زمينههاي مختلف ميخونيم، دربارهي SEO هم مطالعهي كوتاهي داشته باشيم. بايد به روز بود. اين يه اصله و به سئو هم محدود نميشه.
چند نوشته براي مطالعهي بيشتر: ابزار براي وبنويسي حرفهاي و آموزش وبنويسي در 30 روز و 10 شرط وبنويسي حرفهاي
حرفهای به معنی شغل و پیشه تنها مفهومی نیست که من در ذهن داشتم. واژهی «فنی» شاید به این خاطر انتخاب شده و اگه جایی «حرفهای» به کار رفته، منظور آدم فنی هست.
پيام
من همون محمدعرفان بودم و هستم و شما هم به من جواب داده بودی.
ميام پيشت. زود. خيلي خيلي زود. منم دلم هم تنگ شده و هم گرفته. زود ميآم پيشت.
خوراك وب اين نوشته